Bác Hồ trong lòng dân Khánh Hòa

ThS. Nguyễn Thị Hồng Tâm

Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Khánh Hòa

     Bác Hồ với Khánh Hòa

     Đảng bộ và Nhân dân Khánh Hòa luôn tự hào với truyền thống hào hùng của Mặt trận 23/10/1945. Với 101 ngày đêm quân và dân Nha Trang, Khánh Hòa kháng chiến ngay khi quân Pháp đổ bộ lên mảnh đất quê hương, là cuộc kháng chiến đầu tiên, điển hình tại các tỉnh Nam Trung bộ, đã thu được nhiều thắng lợi, gây tiếng vang lớn. Bác Hồ đã cử các phái viên của Chính phủ là đồng chí Lê Văn Hiến, Võ Nguyên Giáp vào kiểm tra tình hình mặt trận Nha Trang. Bác Hồ còn gửi thư khen ngày 22/12/1945: “Chính phủ Dân chủ Cộng hòa rất khen ngợi chiến sĩ ở các mặt trận miền Nam, đặc biệt là các chiến sĩ ở Nha Trang và ở Trà Vinh, đã làm gương anh dũng cho toàn quốc. Tổ quốc biết ơn các bạn, toàn thể đồng bào noi gương các bạn”[1]. Điều này đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc và tình cảm của Bác Hồ, Trung ương Đảng và đồng bào cả nước với miền Nam ruột thịt.

     Sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đến vịnh Cam Ranh hội kiến với Cao ủy Pháp D’Argenlieu là mốc son lịch sử hết sức đặc biệt, đây là lần duy nhất Người trở lại miền Nam kể từ khi rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước năm 1911.

     Sau khi hội nghị Fontainebleau (phía Việt Nam do Phạm Văn Đồng làm Trưởng đoàn) không đạt được kết quả như mong đợi, ngày 13/9/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký với đại diện Chính phủ Pháp bản Tạm ước 14/9/1946. Cao ủy Pháp ở Đông Dương là Georges Thierry D’Argenlieu đã gửi điện mời Chủ tịch Hồ Chí Minh đến gặp tại vịnh Cam Ranh để bàn việc thi hành Tạm ước. Ngày 19/9/1946, từ cảng Toulon nước Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh và phái đoàn Việt Nam lên tàu Dumont Durville trở về nước. Ngày 18/10/1946, khi đến vịnh Cam Ranh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rời tàu và lên tuần dương hạm Suffren để hội kiến với Cao ủy Pháp D’Argenlieu đàm phán tìm kiếm hòa bình cho nền độc lập non trẻ của nước Việt Nam. Hồi ký của Giáo sư - bác sĩ Trần Hữu Tước ghi lại sự kiện lịch sử khi cùng Bác Hồ lên tuần dương hạm Suffren: “Trước mắt là núi non, biển cả. Quê hương bao la, hùng vĩ, phần phật gió Trường Sơn đã nổi, như cả dân tộc đang đứng lên, quật cường trong trận chiến cuối cùng… Bác mảnh khảnh trong bộ quần áo bạc màu, tóc phong sương bao năm đang bay trong gió, đôi mắt sáng rực niềm tin tưởng và quyết tâm. Người đứng như pho tượng trước mặt xuồng, để chèo chống trong cơn sóng gió chưa từng có của đất nước”[2].

     Rất nhiều câu chuyện lịch sử xúc động được ghi chép hay kể lại về tình cảm mà Bác Hồ dành cho đồng bào miền Nam. Với những người con Khánh Hòa được ra Bắc tập kết học tập, làm việc và được gặp Bác Hồ như Nguyễn Xuân Hải, Đặng Vinh Huề, Nguyễn Thế Đoàn, Mấu Quốc Chính, Pi Năng Xiểng, Mấu Tinh… tình cảm của Bác với đồng bào miền Nam luôn khắc ghi trong họ khi trở về quê hương Khánh Hòa công tác.

     Tình cảm của người dân Khánh Hòa đối với Bác Hồ.

     Đáp lại tình thương yêu và sự tin tưởng của Bác, đồng bào miền Nam luôn mong chờ, trông đợi được đón Bác Hồ vào miền Nam cùng vui niềm vui chiến thắng.

     Những người con của Nam bộ luôn hướng về Bác với tình cảm thiêng liêng. Người chưa vào thăm đồng bào miền Nam, nhưng hình ảnh Người ở khắp miền Nam và luôn trong lòng mỗi người dân yêu nước.

     Kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ đến vịnh Cam Ranh (18/10/1946 – 18/10/2006), tỉnh Khánh Hòa đã xây dựng tượng đài Bác Hồ tại Công viên 18/10 tại phường Cam Phú, thành phố Cam Ranh. Tượng đài Bác Hồ được thể hiện trong tư thế ung dung đứng trên mũi tàu tại vịnh Cam Ranh. Theo thiết kế, tượng đài cao 8,5 m, phần đế 4m, thân tượng 4,5m làm bằng đá hoa cương trắng. Hai bên bức tượng là hai bức phù điêu với tổng diện tích 40m², thể hiện truyền thống đấu tranh, xây dựng đất nước của Nhân dân Cam Ranh và tỉnh Khánh Hòa. Tượng đài Bác Hồ đã trở thành “địa chỉ đỏ” để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Ảnh: Tượng đài Bác Hồ được thể hiện trong tư thế ung dung đứng trên mũi tàu tại vịnh Cam Ranh.

     Đối với Nhân dân miền núi và đồng bào dân tộc ít người ở Khánh Hòa, mọi người đều một lòng một dạ hướng về Bác Hồ, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, tuyệt đối trung thành với cách mạng. Đến Khánh Vĩnh, không ai không được nghe về thôn A Xây – thôn Bác Hồ. Người dân thôn A Xây, xã Khánh Nam yêu nước nồng nàn, kiên cường, mưu trí chống giặc ngoại xâm, một lòng theo Đảng và niềm tin sắt son sẽ thống nhất đất nước dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ. Những thành quả của bà con thôn A Xây trong hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm đã góp phần quan trọng để xã Khánh Nam được phong tặng danh hiệu xã Anh hùng. Riêng thôn A Xây được Huyện ủy Khánh Vĩnh phong tặng danh hiệu “thôn Bác Hồ”. Đây là niềm vui và niềm tự hào của bà con đồng bào Raglai Khánh Vĩnh.

     Với đồng bào Raglai huyện Khánh Sơn nhớ việc Cụ Hồ kêu gọi mỗi nhà một hũ gạo nuôi quân, người Raglai không có hũ đã bàn nhau đồng lòng mỗi nhà làm “rẫy cách mạng”, lập “kho cách mạng” để dành nuôi quân đánh giặc.

     Khi nghe tin Bác Hồ qua đời “đảng viên, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vô cùng đau xót và thương tiếc. Trong toàn Đảng bộ, từ tỉnh đến huyện và hầu khắp các thôn xã, ngay trong vùng địch kiểm soát, trong các nhà lao đều lập bàn thờ truy điệu Bác. Bọn công an, mật vụ, ngụy quân, ngụy quyền cai ngục, có biết cũng làm ngơ, không dám ngăn cản”[3].

     Biến đau thương thành hành động cách mạng, cán bộ, chiến sĩ, đồng bào ở căn cứ, vùng tranh chấp và vùng bị địch kìm kẹp, tất cả đều tự hứa với lòng mình quyết tâm thực hiện tốt nhất lời chúc Tết đầu năm 1969 của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Vì độc lập, vì tự do, đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào” và Di chúc thiêng liêng của Người để lại trước lúc đi xa.

     Đến Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa, khi chiêm ngưỡng một hiện vật đặc biệt là sợi dây chuyền vàng và được nghe câu chuyện gắn liền với hiện vật, nhiều du khách đã bồi hồi xúc động. Chủ nhân của sợi dây chuyền vàng là một người phụ nữ trung hậu, tên Thỏ (quê xã Diên An, huyện Diên Khánh). Trong khi kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra, nghe tin Bác Hồ mất, bà Thỏ không ngần ngại lồng ảnh chân dung Bác Hồ vào mặt dây chuyền và luôn đeo trên cổ, dù bà rất biết, nếu bị Mỹ ngụy phát hiện, bà có thể bị tra tấn, tù đày. Bà tâm nguyện: đeo sợi dây vừa để tang Bác, vừa để nhìn Bác cho đỡ nhớ và trong lòng của bà thì Bác Hồ còn sống mãi.

     Tỉnh ủy, Ủy ban Cách mạng lâm thời tỉnh đã chỉ đạo Ban Giao vận tỉnh phối hợp với Tỉnh đội và các huyện miền núi huy động lực lượng giao vận, bộ đội, dân công, công binh vận chuyển số gỗ đã khai thác được đưa đến Đắk Lăk giao cho Quân khu. 130m³ gỗ quý của quân dân Trung Trung bộ được chuyển đến Lộc Ninh. Ngày 14/02/1974, đoàn xe vận chuyển gỗ đầu tiên khởi hành ở Lộc Ninh và ra Hà Nội ngày 01/3/1974. Những khối gỗ quý của Khu 5, Tây Nguyên, Bình Trị Thiên, Nam Bộ… gửi ra nơi xây dựng công trình đã được gia công hơn 200 bộ cửa ở Lăng Bác và các đồ nội thất khác[4].

     Câu chuyện về người cựu chiến binh Bùi Hữu Phước đã bán nhà để xây khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên diện tích gần 2.000m² ở xã Phước Đồng đã thu hút sự quan tâm, hưởng ứng của các cấp, các ngành và người dân trong cả nước. Để nâng cấp phục vụ khách tham quan ngày một tốt hơn, CCB Bùi Hữu Phước thường xuyên sửa sang căn phòng trưng bày và bổ sung hiện vật, tư liệu. Đặc biệt, năm 2017, khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh được Bảo tàng Hồ Chí Minh quan tâm hỗ trợ phòng trưng bày và trong những năm qua, nơi đây đã trở thành “địa chỉ đỏ” để các tầng lớp nhân dân tỏ lòng thành kính, biết ơn công lao trời biển của Bác Hồ kính yêu. Năm 2020, CCB Bùi Hữu Phước đã vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen vì đã có thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh[5].

     Về văn học nghệ thuật, những nhạc sĩ và nhà thơ ở Khánh Hòa đã sáng tác nhiều tác phẩm về Bác Hồ nổi tiếng như: Nhạc sĩ Tố Hải với ca khúc “Làng Chăm tiếng hát ơn Người” - giải B cuộc thi sáng tác văn học, nghệ thuật, báo chí chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Năm 2022, Khánh Hòa có hai nhạc sĩ được nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật: Nhạc sĩ Nguyễn Tiến Liêu, với ca khúc Khi tôi hát về Người được trao tặng giải Ba toàn quốc năm 1981 (không có giải nhất). Nhạc sĩ Hình Phước Liên, có lời ca Ngôi sao niềm tin - Ngôi sao Hồ Chí Minh thật xúc động, lắng sâu. Nhà thơ Giang Nam có 16 bài thơ viết về Bác, bài nào cũng hay, cũng xúc động như lời tâm tình, nói hộ người dân Khánh Hòa, người dân miền Nam đối với Bác Hồ kính yêu, như: Mùa xuân ấy, Rừng trưa, Con về quê Bác…

     Ở Khánh Hòa, nhiều đình làng đã lập Ban thờ Bác Hồ trong tòa Chánh điện như đình Phước Hải (phường Phước Hải), đình Đồng Nhơn (xã Vĩnh Trung)… Ban thờ Bác Hồ trang trọng thể hiện tấm lòng tôn kính của Nhân dân với Bác Hồ muôn vàn kính yêu, để dịp lễ hội đình làng bà con Nhân dân lại thắp nén nhang tưởng nhớ đến Người.

     Khánh Hòa học và làm theo Bác, không ngừng đổi mới và phát triển

     Để triển khai thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tỉnh Khánh Hòa đã thực hiện nghiêm túc và đạt được những kết quả tích cực, toàn diện trên tất cả các mặt của đời sống xã hội. Từng cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, đoàn thể đã tập trung chỉ đạo và thực hiện bằng các chương trình, kế hoạch, việc làm cụ thể, sáng tạo. Qua đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã mang lại hiệu quả và hiệu ứng tích cực, tạo được sự đồng thuận, cùng tham gia của toàn hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân; từ đó tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ; tăng cường chỉ đạo xây dựng, nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến, gương “người tốt, việc tốt” trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với các phong trào thi đua yêu nước trong toàn tỉnh.

     Cụ thể như đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng sáng tạo, giáo dục chính trị tư tưởng, lý tưởng cách mạng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức và người lao động, Ban Thường vụ Đảng ủy khối các cơ quan tỉnh đã khuyến khích các đơn vị tổ chức lễ kết nạp đảng ở các “địa chỉ đỏ”, như: di tích lịch sử cách mạng, đài tưởng niệm, nhà truyền thống… Nhiều cơ sở đảng đã hưởng ứng tổ chức lễ kết nạp đảng viên mới ở các địa chỉ đỏ như: Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, Khu di tích lưu niệm tàu C235, Công viên 23/10... Gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Chi bộ Văn phòng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thuộc Đảng bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tổ chức Lễ kết nạp đảng viên khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở xã Phước Đồng, nhằm vun đắp tình yêu quê hương, tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, hun đúc ý chí phấn đấu cho thế hệ trẻ.

     Với tình cảm thương yêu, kính trọng, tin tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh và con đường Người đã vạch ra cho đất nước, quê hương, mỗi người dân Khánh Hòa nguyện sẽ không ngừng phát huy mạnh mẽ truyền thống cách mạng, tinh thần tự lực, tự cường, chủ động, sáng tạo và khát vọng vươn lên nhằm xây dựng tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là đô thị thông minh, bền vững, bản sắc, ngang tầm khu vực châu Á./.