Vài đề xuất khi xây dựng Tiêu chí đánh giá, công nhận sáng kiến, ý tưởng mới trong Phong trào “Đoàn kết sáng tạo”

Ngày 16/4/2018, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành Thông tri số 32/TT-MTTW-BTT về Hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện Phong trào “Đoàn kết sáng tạo”, theo đó, đối với cấp tỉnh, Thông tri yêu cầu Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại sáng kiến, ý tưởng mới. Để việc đánh giá, xếp loại sáng kiến, ý tưởng mới được chặt chẽ, vừa bao quát, vừa cụ thể, khi xây dựng bộ Tiêu chí, cần quan tâm một số nội dung sau:

Cần có sự phân cấp và gắn kết, tương thích với các phong trào có từ trước trên cơ sở hệ thống quy định cụ thể

Phong trào “Đoàn kết sáng tạo” do Mặt trận tổ chức, phát động cần có sự phân cấp trong hệ thống, đồng thời gắn kết, tương thích với các các phong trào, hoạt động thi đua sáng tạo đã có của các tổ chức thành viên Mặt trận để tránh xảy ra trường hợp đan xen, chồng lấn khi xét các mô hình, giải pháp và đối tượng được xét công nhận sáng kiến, ý tưởng mới.

Trên cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành liên quan và các quy định tại Đề án số 15/ĐA-MTTW-BTT ngày 18/8/2017, Thông tri hướng dẫn số 32/TT-MTTW-BTT, ngày 16/4/2018 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về tổ chức phong trào thi đua “Đoàn kết sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, hội nhập quốc tế”, nhất thiết phải thống nhất ban hành bộ Tiêu chí và Thể lệ đánh giá, công nhận sáng kiến, ý tưởng mới, cùng Quy chế làm việc của Hội đồng Thẩm định sáng kiến, ý tưởng mới do Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam tỉnh chủ trì.

Xây dựng bộ Tiêu chí đánh giá, công nhận sáng kiến, ý tưởng mới cần quan tâm...

- Việc xây dựng bộ Tiêu chí đánh giá, công nhận sáng kiến, ý tưởng mới trong Phong trào cần phải thật cụ thể. Bên cạnh các tiêu chí chung, cần có một số tiêu chí riêng (đặc trưng) để đánh giá, công nhận sáng kiến, công nhận ý tưởng mới một cách sát hợp.

Sáng kiến là sự sáng tạo, cải tiến gắn liền với sản phẩm cụ thể, làm cho sản phẩm đó (các mô hình hoạt động; các giải pháp kỹ thuật, giải pháp quản lý, giải pháp tác nghiệp, giải pháp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật… đã được áp dụng hoặc áp dụng thí điểm, áp dụng thử tại cơ quan, đơn vị, địa phương và có khả năng mang lại lợi ích thiết thực) tiện ích hơn, tiện dụng hơn, an toàn hơn so với các sản phẩm cùng loại đã có trước đó; là sản phẩm có tính mới, tính sáng tạo ít nhất một trong các yếu tố sau: về bộ phận thiết kế, về kỹ thuật thiết kế, về vật liệu thiết kế, về kiểu dáng sản phẩm hay về cách thức sử dụng, điều khiển, vận hành sản phẩm...

Ý tưởng mới, là các ý tưởng, thiết kế, kế hoạch, dự kiến, dự định... chưa kiểm nghiệm qua thực tiễn.

- Chẳng hạn việc đánh giá ý tưởng mới cần có thêm tiêu chí về:

Cơ sở hình thành ý tưởng (lý luận, pháp lý, thực tiễn, nguồn lực...). Tiêu chí này giúp tác giả phải tìm hiểu cặn kẽ nguồn gốc và điều kiện cần thiết phải có khi hình thành ý tưởng mới. Đồng thời giúp cho Hội đồng Thẩm định sáng kiến, ý tưởng mới có thêm góc nhìn khoa học để đánh giá ý tưởng.  

Khả năng triển khai, hiện thực hóa ý tưởng. Tiêu chí này yêu cầu tác giả căn cứ cơ sở khoa học và thực tiễn, dự lượng hướng đi và kết quả sẽ đạt khi ý tưởng mới được triển khai. Đồng thời giúp cho Hội đồng Thẩm định sáng kiến, ý tưởng mới có thêm cơ sở để đánh giá.

Vì vậy, việc đánh giá sáng kiến, đánh giá ý tưởng mới nên chia thành hai mảng riêng khi công nhận.

- Việc xây dựng bộ Tiêu chí đánh giá, công nhận sáng kiến, ý tưởng mới trong Phong trào không nên xem nhẹ hoặc bỏ qua Tính xã hội. Bên cạnh tiêu chí Tính kinh tế (rất dễ định lượng), cần có tiêu chí về Tính xã hội (dù khó định lượng), để xác định việc phục vụ lợi ích xã hội như: Nâng cao ý thức trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, của hộ dân, người dân; cải thiện điều kiện làm việc, công tác; nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khoẻ con người, nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập, quản lý giáo dục, đào tạo... Đây là tiêu chí quan trọng, trong cộng đồng Mặt trận, rất nhiều tập thể, cá nhân có các sáng kiến đáp ứng tiêu chí này, vì vậy không thể không có.

... và quan tâm đến việc triển khai áp dụng các sáng kiến, ý tưởng mới có giá trị thực tiễn cao, để Phong trào thực sự tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị của quê hương, đất nước. Sau khi công nhận sáng kiến, ý tưởng mới trong Phong trào “Đoàn kết sáng tạo”, Hội đồng Thẩm định sáng kiến, ý tưởng mới cần tham mưu Ban Thường trực UBMTTQ Việt Nam tỉnh đề xuất với cấp, ngành thẩm quyền quan tâm chỉ đạo việc triển khai áp dụng để các sáng kiến, ý tưởng mới có giá trị thực tiễn cao nhanh chóng đi vào đời sống lao động, chiến đấu, sinh hoạt.

Được vậy, là thêm một lần chứng tỏ các phong trào do Mặt trận phát động, tổ chức luôn vì sự nghiệp “Đoàn kết sáng tạo”, vì sự phát triển, tiến bộ của xã hội, của đất nước.

Ảnh: Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa tích cực tham gia Phong trào “Đoàn kết sáng tạo”

                        Bửu Sơn