Vạn Ninh là huyện ven biển ở phía Bắc của tỉnh Khánh Hòa, có diện tích mặt nước biển vào khoảng 690 km2 bao gồm cả vịnh Vân Phong. Với những lợi thế về điều kiện tự nhiên huyện Vạn Ninh có tiềm năng về phát triển kinh tế biển, trong nhiệm kỳ vừa qua, thủy sản là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của huyện, giá trị sản xuất ngành thủy sản chiếm 70% giá trị sản xuất toàn ngành nông, lâm, thủy sản của huyện, năm 2023 giá trị sản xuất thủy sản đạt 1.519 tỷ đồng, đạt 108,48% so với kế hoạch với tổng sản lượng 18.455 tấn; riêng sản lượng nuôi trồng đạt: 11.379 tấn (đạt 175,06% so với Kế hoạch), trong đó, sản lượng nuôi trồng thủy sản trên biển là 5.969 tấn với đối tượng nuôi chủ yếu là tôm hùm và một số loài cá biển đã mang lại giá trị kinh tế lớn cho ngành thuỷ sản cũng như trong cơ cấu kinh tế của toàn huyện. Nghề nuôi trồng thủy sản lồng bè trên biển tại Vạn Ninh bắt đầu xuất hiện từ năm 1993, đây là nghề truyền thống của ngư dân huyện Vạn Ninh từ nhiều năm nay.

     Bên cạnh những thuận lợi, nghề nuôi trồng thủy sản lồng bè tại huyện Vạn Ninh đang đối mặt với những thách thức, khó khăn trong phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau thiệt hại rất lớn về người và tài sản do cơn bão số 12 năm 2017 (Bão Damrey) đổ bộ trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có tâm bão đi qua địa bàn huyện Vạn Ninh, toàn bộ lồng bè nuôi trồng thủy sản trên biển bị thiệt hại hoàn toàn, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, nhu cầu khôi phục lồng bè để phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống sau thiên tai là rất lớn. Hiện nay, toàn huyện có 1.352 hộ nuôi với 1.848 bè (gồm 1.268 bè với 42.378 lồng nuôi tôm hùm, cá biển; 580 bè nuôi hàu) và khoảng 2.900 lao động; trong đó có 187 bè, 9.474 lồng nuôi của người ngoài tỉnh (đa phần là người Phú Yên). Do tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp hơn đã gây ảnh hưởng lớn đến nuôi trồng thủy sản nói chung và nuôi lồng bè trên biển nói riêng. Bên cạnh đó, nghề nuôi biển của huyện chủ yếu với quy mô nuôi nhỏ ở mức hộ gia đình, tập trung chủ yếu nuôi ở vùng ven bờ với lồng nuôi chủ yếu được làm từ các nguyên liệu thô sơ thời gian sử dụng tương đối ngắn nên hiệu quả đầu tư không cao, cũng như sức chống chịu kém khi có bão xảy ra. Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã tích hợp quy hoạch phát triển ngành Thủy sản; tuy nhiên, tỷ lệ bản đồ quá lớn và các vùng quy hoạch nuôi trồng thủy sản chưa có tọa độ cụ thể nên địa phương chưa có cơ sở để thực hiện thả phao tiêu xác định các vùng nuôi và giao khu vực biển không thu tiền sử dụng để cá nhân nuôi trồng thủy sản theo quy định tại điểm a, khoản 2 của Điều 44, Luật Thủy sản năm 2017. UBND huyện đang gặp khó khăn trong việc quản lý các hộ nuôi lồng, bè; đặc biệt là người ngoài tỉnh vào đầu tư nuôi trên địa bàn huyện.

     Trong thời gian đến, UBND huyện Vạn Ninh sẽ quyết liệt xử lý đối với các trường hợp nuôi trồng thủy sản không đúng quy định trước khu vực biển các xã Vạn Lương, Vạn Thắng và thị trấn Vạn Giã. Tiếp tục tăng cường công tác quản lý nuôi trồng thủy sản, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện nuôi trồng thuỷ sản theo các khu vực đã xác định; tăng cường tuần tra, kiểm tra, tuyệt đối không để phát sinh các khu vực nuôi trồng thủy sản mới ngoài các khu vực đã xác định tại Công văn số 5321/UBND-KT ngày 14/6/2022 của UBND tỉnh Khánh Hòa. Phối hợp Ban quản lý Khu kinh tế Vân Phong và các đơn vị liên quan triển khai Quyết định số 743/QĐ-UBND ngày 19/3/2024 của UBND tỉnh Khánh Hòa về việc phê duyệt Đề án hỗ trợ đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động bị thu hồi đất nuôi trồng thủy sản, lao động có nguồn sống chủ yếu dựa vào hoạt động nuôi trồng, khai thác thủy sản và lao động bị ảnh hưởng tại khu vực dự án của Nhà đầu tư chiến lược trên địa bàn huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa nhằm kịp thời phục vụ cho việc triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn trong thời gian tới.

     Để tiếp tục phát triển nuôi trồng thủy sản huyện nhà, UBND huyện Vạn Ninh đề xuất, kiến nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn một số nội dung sau:

     (1) Đề xuất UBND tỉnh cho chủ trương và hỗ trợ kinh phí triển khai lập quy hoạch chi tiết (tỷ lệ 1:500) vùng nuôi trồng thủy sản lồng bè trên Vịnh Vân Phong, huyện Vạn Ninh để làm cơ sở pháp lý xây dựng Đề án sắp xếp lồng bè nuôi trồng thủy sản và thực hiện Giao khu vực biển cho cá nhân để nuôi trồng thủy sản theo quy định của Luật Thủy sản 2017.

     (2) Tiếp tục quan tâm, hỗ trợ huyện Vạn Ninh duy trì và nhân rộng các mô hình nuôi trồng thuỷ sản theo chuỗi an toàn VietGap và truy suất nguồn gốc; hỗ trợ xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm để nâng cao năng suất, sản lượng, chất lượng thủy sản đảm bảo an toàn thực phẩm phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. 

     (3) Sớm tham mưu UBND tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi lồng nuôi sử dụng vật liệu truyền thống sang lồng nuôi sử dụng vật liệu nhựa HDPE trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.

     Với thế mạnh về điều kiện tự nhiên, sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ các cấp lãnh đạo, sự đồng lòng, quyết tâm của chính quyền và nhân dân huyện Vạn Ninh sẽ tiếp tục nỗ lực phát triển nuôi trồng thủy sản của địa phương./.

Đỗ Thanh Sang (tổng hợp)