Hiện nay trên địa bàn Huyện Khánh Sơn, diện tích trồng sầu riêng gần 2.000 ha và đang có xu hướng tiếp tục tăng. Nhờ hiệu quả kinh tế cao từ trồng sầu riêng mang lại bà con nông dân có thu nhập cao ổn định đời sống. Bên cạnh những sâu bệnh gây hại trên cây sầu riêng như bệnh xì mủ, nấm hồng, thán thư, nhện đỏ, rầy nhẩy, rầy xanh, rệp sáp,… thì cỏ dại cũng là một vấn đề được bà con nông dân quan tâm.

     Vậy cỏ dại có lợi hay có hại? Đa số nông dân cho rằng cỏ dại là có hại cho cây trồng cần phải loại bỏ chúng ra khỏi vườn và một năm thì nông dân mất rất nhiều chi phí cho việc xịt thuốc hay công cắt cỏ đặc biệt là vào mùa mưa khi cỏ dại có điều kiện phát triển mạnh. Tuy nhiên, nhiều nông dân kỳ cựu cho rằng cỏ dại là có lợi nếu chúng ta biết quản lý chúng. Thực ra cỏ dại là một thành phần trong tự nhiên nên việc chúng tồn tại cũng là một lẽ tự nhiên vậy tại sao chúng ta không tận dụng những lợi ích mà chúng mang lại thay vì phải luôn tiêu diệt chúng. Vì diệt chúng bằng cách sử dụng thuốc trừ cỏ hoặc làm cỏ sạch gốc thì sau một thời gian cỏ lại tiếp tục phát triển như vậy thì người nông dân vừa tốn tiền mua thuốc, thuê nhân công mà còn độc hại cho đất, cho môi trường và cho con người. 

Cỏ dại trong vườn sầu riêng

     Quản lý cỏ dại trong vườn cây sầu riêng
     - Quản lý cỏ dại tốt trong canh tác hữu cơ gồm việc tạo ra các điều kiện cản trở cỏ dại mọc không đúng thời điểm và không đúng chỗ mà sau này trở thành vấn đề nghiêm trọng cho việc canh tác cây trồng chính. Cỏ dại cạnh tranh không gây hại cho cây trồng giống nhau trong suốt toàn bộ các giai đoạn canh tác. Giai đoạn nhạy cảm nhất cạnh tranh với cỏ dại là giai đoạn kiến thiết cơ bản khi cây con rất dễ bị tổn thương. Để cho cây con phát triển tốt thì trong giai đoạn này không để cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng, ánh sáng và nước.

     - Trồng một số loại cỏ có ích: một số loại cỏ họ đậu có khả năng cố định đạm cho đất; bộ rễ của cỏ tranh giống như “chiếc lưỡi cày sinh học” có khả năng luồn lách sâu, giúp đất tơi xốp mà không cần cày bừa, tránh làm vỡ cấu trúc đất; cỏ vetiver có bộ rễ đâm sâu vào đất đến vài mét, giúp chống sạt lở trên vùng đất dốc.

     - Khống chế độ cao của cỏ để tránh cạnh tranh ánh sáng với cây trồng bằng cách cắt cỏ thường bằng máy cắt nhưng giữ phần gốc không cắt sạch. Đồng thời thân cỏ sau đó giữ nguyên tại gốc để cây mục. Khi đó toàn bộ lượng phân khoáng mà cỏ đã tổng hợp được sẽ trả về cho đất không hề mất đi. Việc giữ nguyên cỏ tại gốc còn giúp chống mất nước cho cây trồng vào mùa khô và chống rửa trôi dinh dưỡng hay xói mòn đất trong mùa mưa.

     - Thảm cỏ sẽ giúp phân tán tuyến trùng ra khắp vườn khiến chúng không tập trung vào gốc cây. Cỏ là nơi mà giun đất và nhiều loài côn trùng, động vật sinh sống, trong đó sẽ có loài có hại có loài thiên địch và chúng sẽ tự cân bằng lẫn nhau nhưng nếu không có cỏ thì loài có hại sẽ tấn công và gây hại cho cây trồng.

     - Tuyệt đối không sử dụng thuốc diệt cỏ vì thuốc sẽ tiêu diệt toàn bộ hệ vi sinh vật trong đất, thuốc diệt cỏ tồn tại lâu dài trong đất, gây ô nhiễm môi trường, mạch nước ngầm, ảnh hưởng đến sức khỏe con người,…

     Để cỏ trong vườn sầu riêng là phương pháp được nhiều nhà vườn có kinh nghiệm áp dụng và cho thấy hiệu quả tốt. Vì vậy, bà con cần phải biết quản lý và tận dụng phù hợp cỏ dại thì cỏ dại hoàn toàn trở thành người bạn thân thiết của nhà nông./.

Nguyễn Thị Nhung
Trạm Trồng trọt và BVTV Khánh Sơn