Có niềm đam mê với cây cối từ khi còn nhỏ, ông Nguyễn Văn Phúng (60 tuổi) ở xã Phước Đồng, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đã dày công sưu tầm và thực hiện rất nhiều tác phẩm bonsai, tiểu cảnh “tí hon” rất độc đáo. Ông đã “thổi hồn” vào từng tác phẩm để người xem quên đi đây là một cây cảnh mà chỉ thấy hiện lên một khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ, hài hòa với nhiều tiểu cảnh được kết hợp theo tỉ lệ hợp lý.
Hiện nay, bộ sưu tập của ông đã có hơn 5.600 tác phẩm các loại. Ông Phúng cho biết: “Tiểu cảnh mô hình từ những bonsai mini này là cách chơi kết hợp giữa tiểu cảnh truyền thống và mô hình hiện đại. Thay vì chỉ chơi cây cảnh đơn thuần kết hợp với vài trang trí phụ mang tính chất gợi ý để người xem vừa ngắm vừa tư duy thì tôi kết hợp với những mô hình xe cộ, người, đồ vật, đồ dùng… để “biến” những cây cảnh thành một tác phẩm có câu chuyện”. Chính vì vậy, ở mỗi tác phẩm, người xem nhìn vào có thể thấy được được sự kỳ vĩ của thiên nhiên, khung cảnh quen thuộc của cuộc sống thường nhật, những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử…
Hàng ngày, ông Phúng chăm chút cho những tác phẩm của mình
Một tác phẩm “Tình già”
Trong bộ sưu tập của ông có rất nhiều tác phẩm về cảnh đẹp, di tích lịch sử nổi tiếng của Khánh Hòa.
Từ những gốc cây cảnh và mô hình tìm kiếm, sưu tầm được ông tưởng tượng ra tác phẩm rồi thực hiện chúng theo ý đồ của mình. Điều này giúp thực hiện tác phẩm dễ dàng hơn so với việc xây dựng chủ đề rồi mới đi tìm cây cảnh, mô hình để lắp vào. Ông cho hay, cây bonsai mini có tác động tích cực đến môi trường, nghe có vẻ lạ nhưng lại rất thực tế. Giới chơi cây cảnh muốn tìm những cây bonsai lớn, có thế đẹp chủ yếu phải tìm kiếm ở trong rừng. Vì thế chơi cây bonsai mini sẽ hạn chế được việc đào cây rừng về. Trong bộ sưu tập của ông thì cây sam hương là cây chủ đạo. Đây là loại cây nhập ngoại và dễ nhân giống, dễ chăm sóc nên hạn chế được việc đào bới rừng tự nhiên. Ngoài ra, trong bộ sưu tập của ông còn có những tác phẩm thực hiện bằng cây linh sam, sơn liễu, cây mai...
Sự kết hợp khéo léo giữa cây cảnh và mô hình giúp tác phẩm của ông có hồn, có câu chuyện
Bonsai tượng được ông thể hiện rất tinh tế
Các tác phẩm bonsai mini của ông được trồng trong các loại vật dụng đơn giản, thân thiện, với đủ hình hài như chum, vại, những bức tường gốm, chai, lọ, vỏ ốc, vỏ trứng… Những chuỗi tác phẩm ông đã thực hiện như tình già, tình trẻ, nhà trên cây, bonsai tượng, cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử… đều hàm chứa nhiều ý nghĩa và phản ánh thực tế. Bộ tác phẩm “Tình già” là chủ đề ông dành nhiều tác phẩm để thể hiện những câu chuyện đẹp về tình yêu, hạnh phúc cùng nhau đến đầu bạc răng long. Bên cạnh đó, còn có những cảnh đẹp nổi tiếng ở Khánh Hòa như Bãi Dài, Hòn Chồng, Tháp Bà… và cả các tác phẩm mang tính thời sự như “Tình bạn mùa Covid-19”. Để có thể thực hiện những tác phẩm có hồn, có câu chuyện ông đã dày công sưu tầm những mô hình đủ mọi kích cỡ như hình người, các loại xe, tàu thuyền, nhà cửa, cổng làng, thậm chí cả chiếc cuốc, chiếc rìu, vật dụng gia đình… Có những mô hình không thể mua ngoài thị trường ông phải đặt hàng riêng hoặc tự làm theo tỉ lệ phù hợp với kích cỡ của cây cảnh đã có. Nhìn vào tác phẩm của ông, người xem có thể nhìn thấy những góc nhỏ trong cuộc sống hàng ngày như tiểu cảnh mô hình hai vợ chồng bỏ dở công việc đang làm, chạy đến bên ghế ngồi đọc thư con gửi từ phương xa hay bên ngôi nhà cũ kỹ của mình, hai vợ chồng đang trò chuyện rất vui vẻ… Trong mỗi tác phẩm, những gốc cây bonsai được đặt phù hợp với từng khung cảnh, nhìn rất hài hòa, tinh tế và tỉ mỉ đến từng góc của mô hình. Để chăm tưới cho những tác phẩm của mình, ông phải lắp đặt một hệ thống tưới phun sương tự động. Hiện nay, những tác phẩm của ông được đặt trong “ngôi nhà” được làm bằng lốp xe phế liệu để khách tham quan, chiêm ngưỡng.
Bộ sưu tập của ông đã được Tổ chức Liên minh Kỷ lục Thế giới (Worldkings) công nhận là “Bộ sưu tập bonsai và tiểu cảnh mini có số lượng nhiều nhất thế giới”, vượt qua kỷ lục 3.333 của một người ở Ấn Độ. Ông Phúng cho biết, lúc đầu, ông đăng ký với số lượng 4.575 tác phẩm nhưng đến khi thẩm định, số lượng lên đến 5.631 tác phẩm. Và bộ sưu tập của ông mỗi ngày một nhiều hơn vì ông vẫn đang tiếp tục thực hiện những tác phẩm yêu thích qua bàn tay khéo léo, trí tưởng tượng phong phú của mình.
Bài và ảnh: CHÂU TƯỜNG