Trao đổi kinh nghiệm về việc tìm hiểu tâm lý và giáo dục con của cha mẹ

     Trong nhiều lần đi tư vấn cộng đồng, gặp gỡ các bậc cha mẹ, tôi thường trao đổi về việc quý phụ huynh cần hiểu rõ về con mình cả tâm lý và sinh lý thì mới có thể giáo dục con tốt được. con cái ở tuổi mới lớn thường làm khó cho mẹ trong việc chăm sóc, dạy dỗ vì chính các em chưa hiểu rõ mình và các bậc sinh thành lại càng không hiểu hết, thậm chí có người còn hiểu sai về con em mình.

     Có nhiều nội dung xung quanh vấn đề này nhưng chung quy lại cũng chỉ mỗi một việc: vì sao dân gian có câu “tuổi đứng vỡ nồi, ngồi vỡ vung”, không phải ai cũng hiểu hết ý nghĩa câu nói đó. Tuổi thiếu niên là tuổi của thay đổi, đây là lúc các em chuyển mình để trở thành người lớn. Thay đổi về thể xác, tâm lý, tình cảm, cách suy nghĩ, làm việc, cách ứng xử với mọi người xung quanh.

     Trong đó, sự phát triển về sinh lý diễn ra một cách mãnh liệt, và sự phát triển không cân đối giữa các bộ phận của cơ thể gây nên những khó khăn trong thao tác dẫn đến việc xử lý tình huống lúng túng, vụng về, gây những hậu quả như dễ bị kích động, xung đột với những người xung quanh.

     Bước vào thời kỳ tuổi dậy thị các em có nhiều thay đổi về thể xác, đặc biệt về chiều cao. Theo nghiên cứu của các nhà sinh lý học “bé gái có thể cao từ 2-5cm/năm, bé trai có thể cao từ 4-6cm/năm. Về trọng lượng mỗi em có thể tăng từ 2-5kg/năm. Vì lứa tuổi này hệ xương phát triển mạnh và được cốt hóa một cách cơ bản. Có nhiều em chiều cao phát triển vượt trội nhưng các bộ phận khác chưa phát triển kịp tạo nên sự thiếu cân đối dẫn đến việc các em bị trêu chọc về chiều cao của mình.

     Nhiều em đã hỏi người tư vấn tâm lý như: không hiểu sao khi làm một việc gì cần có sự nhẹ nhàng, khéo léo thì em lại tỏ ra lúng túng, vụng về (như đánh rơi mâm cơm, làm vỡ lọ hoam vỡ chén bát) và ngay lập tức bị cha mẹ la mắng. Cho nên các em luôn lo sợ mỗi khi làm những việc cần sự cẩn thận.

Ảnh: Internet

     Khoa học đã chỉ ra rằng tính chất mất cân đối tạm thời trong sự phát triển cơ thể là rất rõ nét. Chẳng hạn, trong hệ xương, đặc biệt là xương chân, tay dài ra rất nhiều mà các xương đốt ngón tay còn cứng, chưa mềm mại nên các động tác cầm, nắm, các động tác đòi hỏi sự khéo léo sẽ rất khó khăn. Có thể nói hệ xương phát triển nhanh hơn hệ cơ, sự mất cân đối còn thể hiện trong tim mạch. Thể tích tim tăng nhanh, tim to hơn, hoạt động mạnh hơn, trong khí đó đường kính mạch máu lại phát triển chậm hơn. Tình trạng rối loạn tạm thời đó khiến các em lóng ngóng vì hệ thần kinh không chỉ huy được một cách tinh tế.

     Nhiều em còn hỏi người tư vấn “mặc dù chúng em cảm thấy mình rất khỏe, nhưng đột nhiên lại trở nên chóng mặt, mệt mỏi. Hiện tượng đó là như thế nào?”. Đó cũng là sự rối loạn về hệ tuần hoàn của cơ thể các em. Do tim hoạt động mạnh, máu sản xuất nhiều, nhưng mạch máu lại không đủ to để dẫn máu kịp, nhất là đưa máu lên não gây nên hiện tượng thiếu máu từng phần trên não dẫn đến chóng mặt, mệt mỏi, tim đập mạnh, huyết áp tăng. Nếu các em thường xuyên luyện tập thể dục, thể thao thì những biểu hiện đó sẽ không rõ nét.

     Ở tuổi thiếu niên, hoạt động ngôn ngữ có phần giảm sút so với tuổi nhi đồng. Các em nói năng chậm hơn, hay ngượng ngập hơn, lười nói những câu dài tình trạng đó kéo dài sẽ dẫn đến việc các em khó trình bày ý kiến của mình một cách trôi chảy, mạch lạc. Do đó các em thường nói cộc lốc, nhát gừng làm cho cha mẹ và người lớn xung quanh bực mình.

     Vậy hình ảnh “đứng vỡ nồi, ngồi vỡ vung” tiêu biểu cho lứa tuổi mới lớn. Có thể coi đây không chỉ là biểu hiện của sự rối loạn, mất cân đối tạm thời trong hành vi bên ngoài mà còn là sự rối loạn, mất cân đối tạm thời trong sinh lý, tâm lý của các em. Nếu hiểu đúng về mình, các em có thể làm chủ hành vi, tự ren luyện bản thân để có những thói quen tốt, những cách ứng xử đúng đắn với người lớn.

     Về phía phụ huynh, hiểu một cách khoa học về những hiện tượng, hành vi tưởng chừng như bất thường, không tốt của trẻ, người lớn cần thông cảm, tha thứ cho những thiếu sót đó, có như vậy mới giáo dục con trẻ tốt./.

Trịnh Thị Minh Châu

Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục

 

   

   

   

   

   

   

   

 Lượt truy cập
   
 Tìm kiếm

   
 Liên kết web

   
 Trao đổi trực tuyến
Quản trị website
Kế toán
Tư vấn viên
   
 Thông tin quảng cáo
Hội Nghề Cá Khánh Hòa
Hội Khoa Học Kỹ Thuật Cầu Đường Khánh Hòa
Hội Hành Nghề Y Tế Tư Nhân Khánh Hòa
Hội Đông Y Khánh Hòa
Hội Tin Học Khánh Hòa
   

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TỈNH KHÁNH HÒA
Địa chỉ: 80 Hoàng Văn Thụ, Nha Trang, Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3811158 Fax: 058.3811158
Email: lienhiephoi.khktkh@gmail.com
Người chịu trách nhiệm nội dung: Lê Trung Hưng