- Kỹ Thuật Ươm Dừa Giống

Cây dừa được trồng phổ biến ở các tỉnh phía Nam và trở thành cây trồng chính của người dân ở một số địa phương bởi giá trị kinh tế của nó trong đời sống. Việc chọn giống dừa được xem là yếu tố quyết định đến năng suất, sản lượng dừa và góp phần nâng cao thu nhập của người trồng dừa. 

Mấy năm gần đây, nhu cầu phát triển dừa ở Khánh Hòa tăng mạnh cùng với việc sử dụng các sản phẩm từ dừa ngày càng tăng, do vậy đẩy giá giống tăng cao gây khó khăn cho người nông dân. Mặt khác, người nông dân chưa biết được giá trị của từng giống dừa để định hướng được trồng giống dừa nào có tính ổn định, đảm bảo giá trị kinh tế tại địa phương mình.

Phường Ninh Đa, thị xã Ninh Hòa nổi tiếng có giống dừa xiêm ở Phước Thiện, dừa có nước ngọt thanh, cơm dầy, giá ổn định. Với giá giống khá cao như hiện nay, việc sử dụng giống sẵn có ở địa phương mình nhân giống để trồng hoặc bán lại cho bà con nông dân trong tỉnh là một hướng đi đúng trong thời bão giá.

Để bà con nông dân nắm vững được kỹ thuật ươm dừa, trong bài này xin hướng dẫn cụ thể để bà con nông dân tham khảo.

Dừa ở giai đoạn ươm trai qua 2 giai đoạn: Vườn ươm trái và Vườn ươm cây con.

I. Vườn ươm trái

1. Chọn vị trí: Mục đích chính của việc thiết lập vườn ươm trái là tuyển chọn được những trái nảy mầm sớm, mầm mọc mạnh. Đây là yếu tố quan trọng giúp cây dừa sớm cho trái sớm và năng suất cao sau này. Vườn ươm trái nên thiết lập ở địa điểm gần vùng nguyên liệu, gần vườn ươm cây con và gần nguồn nước tưới. Nên chọn khu đất tốt, bằng phẳng, thoát nước tốt và được cách ly với gia súc.

2. Cách thiết lập vườn ươm: Làm đất tơi xốp bằng cách trộn thêm tro trấu, bụi xơ dừa hay phân hữu cơ. Lên liếp cao 15 – 20cm, rộng từ 1,2 – 1,5m vừa đủ ươm 5 – 6 trái. Giữa hai liếp nên đào rãnh rộng 20 – 30cm giúp thoát nước tốt và việc đi lại chăm sóc được dễ dàng. Ở vùng có nhiều mối nên ươm trái cây trên cát để hạn chế mối phá hại.

3. Xử lý trái giống trước khi ươm: Trái giống sau khi thu hoạch nên để nơi thoáng mát từ 2 – 3 tuần cho trái qua giai đoạn ngủ nghỉ và khô đồng đều. Xử lý trái giống bằng cách vạt một mảng vỏ có đường kính 5 – 6cm ở phần cuống đối diện với mặt phẳng nhất của trái dừa nhằm giúp trái hút ẩm dễ dàng và nảy mầm nhanh hơn. Trước khi ươm có thể ngâm trái trong nước ao 2 – 3 ngày để giúp trái mau nảy mầm và hạn chế công tưới khi đưa vào vườn ươm. Xử lý trái với dung dịch KNO3 hoặc Na­2CO3 nồng độ 0,01 – 0,02 để trái mau nảy mầm và cây con khỏe mạnh sau này. Nên chọn trái có cùng độ chín để phân biệt sự khác biệt về thời gian nảy mầm của trái.

4. Kỹ thuật ươm: Đặt trái vào luống, trái nằm ngang, mặt có mảng vỏ bị vạt hướng lên trên, chiều rộng luống vừa đặt đủ 5 – 6 trái khít nhau, phủ đất, bụi xơ dừa hay tro trấu kín 2/3 trái giúp cho trái được giữ ẩm tốt và dể kiểm tra khi nảy mầm. Để tiện theo dõi và tuyển chọn được trái nảy mầm sơm nên lập một bảng tên giống theo từng lô trái. Bảng tên gồm các nội dung sau: tên giống, ngày ươm, số trái ươm, số trái này mầm, đặt trước các luống.

5. Chăm sóc trái trong vườn ươm: Cây con quang hợp kém nên cần giảm bớt cường độ sáng khoảng 50% bằng cách che lưới hay xen trong vườn cây. Làm cỏ thường xuyên, không nên để cỏ mọc phủ kín trái dừa. Tưới nước đủ ẩm, có thể kiểm tra độ ẩm bằng cách ấn nhẹ đầu ngón tay vào vị trí vạt, khi thấy nước rỉ ra tay là đủ. Nên thường xuyên kiểm tra sự phá hại của chuột và động vật. Khi trái bắt đầu nảy mầm thì chuyển dần sang vườn ươm cây con. Sau ba tháng nên loại bỏ những cây trái không nảy mầm, trái có mầm còi cọc, mầm cong queo, có màu sắc khác lạ hoặc bị bạch tạng (màu trắng), cây có 2 – 3 chồi. Tỉ lệ loại bỏ trong vườn ươm trái từ 10 – 30% tùy theo giống. Chọn những trái đã nảy mầm sớm, mầm mọc mạnh, có màu sậm đặc trưng của giống, không sâu bệnh, không dị dạng chuyển qua vườn ươm cây con.

II. Vườn ươm cây con: Mục đích của việc thiết lập vườn ươm cây con là tạo điều kiện tối ưu cho cây con phát triển nhanh, cây sẽ mau cho trái sau khi trồng và giảm được chi phí chăm sóc trong giai đoạn đầu. Có thể ươm cây con trên đất hoặc ươm trong túi nhựa dẻo. Mặc dù chi phí cho túi nhựa dẻo có cao hơn, nhưng cây con sẽ không bị ảnh hưởng khi được đem trồng.

1. Ươm cây con trên đất: Liếp ươm cây con cần được làm sạch cỏ, xới đất sâu 20 – 25cm, bón phân lót hữu cơ với lượng 2 – 4kg/m2 để cây phát triển tốt. Đặt trái đã nảy mầm xuống đất, theo hình tam giác đều có cạnh 60cm, đặt gốc cây con ngang mặt đất, cứ ba hàng chừa một lối đi rộng 1m để tiện đi lại chăm sóc. Theo cách ươm dừa của nhà vườn, trái dừa được đặt nơi râm mát dưới bóng cây hay gần nguồn nước cho trai  nảy mầm và phát triển thành cây con. Cây dừa ươm bằng cách này thường chậm cho trái vì không tuyển lựa được trái nảy mầm sớm, cây con không được chăm sóc đầy đủ đặc biệt chế độ phân bón và phòng trừ sâu bệnh.

2. Ươm cây con trong túi nhựa dẻo: Dùng túi nhựa PE đen có kích thước 40 x 40cm có đục 4 lỗ thoát nước với đường kính khoảng 0,5 – 1,0cm ở vị trí 1/3 chiều cao của túi. Trộn đất vô bầu cây theo tỉ lệ: 1 phần cát (tro, bụi xơ dừa đã xử lý) + 3 phần đất + 1 phần phân hữu cơ, đổ hỗn hợp vào 2/3 thể tích bầu, sau khi đặt trái nãy mầm vào lấp đất cho đầy, sau đó đặt túi ươm cây ra theo hình tam giác đều có cạnh 60cm.

3. Chăm sóc cây con:

a. Bón phân: Lượng phân bón cho cây con như sau:

- Bón lót: Supper Lân 100g/cây.

- Cây 2 tháng tuổi: Urê: 20g/cây, KCl: 25g/cây.

- Cây 5 tháng tuổi: Urê: 25g/cây, KCl: 40g/cây.

Có thể bón phân cho cây con bằng cách pha phân vào nước và tưới cho cây. Khi cây phát triển kém, lá không có màu xanh đậm và láng nên bổ sung thêm phân bón lá. Không nên bón phân vào những lúc mưa dầm.

b. Tưới nước: Trong mùa khô nên tưới nước đủ ẩm, 2 – 3 ngày/ lần.

c. Làm cỏ: Cần làm cỏ ngay khi thấy cỏ có dấu hiệu cạnh tranh với cây con.

d. Phòng trị sâu bệnh: Trong vườn ươm, cây dừa thường bị bệnh đốm lá, có thể phun thuốc gốc đồng để ngừa bệnh. Khi xuất hiện cây chết do bệnh thối đọt phải đem cây chết ra khỏi vườn. đốt sạch để tránh lây lan. Nên thường xuyên diệt chuột và quan sát cây con để phát hiện và áp dụng các biện pháp trị kịp thời các loại sâu hại như sâu ăn lá, bọ dừa.

III. Tiêu chuẩn cây con xuất vườn: Thời gian cây con trong vườn ươm kéo dài từ 7 – 9 tháng đối với giống dừa lùn. Trên nguyên tắc cây còn non sẽ mau phục hồi hơn sau khi trồng. Cây 7 – 9 tháng tuối còn 45 – 50% dinh dưỡng trong trái, do đó có thể cung cấp ding dưỡng cho cây sau khi trồng. Nếu trồng cây con hơn 12 tháng tuổi, dinh dưỡng trong trái hầu như không còn nên cây phục hồi chậm sau khi trồng. Cây dừa lùn do trái nhỏ nên tiêu hao dinh dưỡng nhanh hơn dừa cao nên thời gian lưu giữ cây con trong vườn ươm phải ngắn hơn. Tuy nhiên nếu trông cây con quá sớm sẽ không tuyển lựa được cây tốt và tốn thời gian chăm sóc nhiều hơn sau khi trồng ngoài đồng.

Cây con xuất vườn phải đạt tiêu chuẩn sau:

- Cây khỏe, gốc thân to, mọc nhiểu rể.

- Lá có màu xanh đậm, láng, đã tách lá chết.

- Không bị sâu bệnh.

Ks. Nguyễn Thanh Tùng

Tạp Chí Khuyến Nông Khuyến Ngư Khánh Hòa

 

   

   

   

   

   

   

   

 Lượt truy cập
   
 Tìm kiếm

   
 Liên kết web

   
 Trao đổi trực tuyến
Quản trị website
Kế toán
Tư vấn viên
   
 Thông tin quảng cáo
Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Khánh Hòa
Công Báo Khánh Hòa
Văn phòng HĐND và UBND thành phố Nha Trang
Hội Nghề Cá Khánh Hòa
Hội Khoa Học Kỹ Thuật Cầu Đường Khánh Hòa
   

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TỈNH KHÁNH HÒA
Địa chỉ: 80 Hoàng Văn Thụ, Nha Trang, Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3811158 Fax: 058.3811158
Email: lienhiephoi.khktkh@gmail.com
Người chịu trách nhiệm nội dung: Lê Trung Hưng